  |
Albert Einstein odkrył, że dryfujemy we wszechświecie wypełnionym falami. Zderzające się czarne dziury, zapadające gwiazdy i wirujące pulsary tworzą zmarszczki w osnowie czasu i przestrzeni, które nieznacznie zniekształcają świat wokół nas. Fale grawitacyjne umykały naukowcom przez niemal wiek. Teraz jednak, nowe, niesamowite eksperymenty pozwolą im zaobserwować działanie fal i otworzą zupełnie nowe okno, przez które będziemy mogli spojrzeć na wszechświat. Jednak aby tego dokonać, potrzebna jest Twoja pomoc! |
|
Einstein@home jest projektem przeszukiwania danych z Laserowego Interferencyjnego Obserwatorium fal Grawitacyjnych (LIGO) w USA i z obserwatorium fal grawitacyjnych GEO 600 w Niemczech, w poszukiwaniu sygnałów pochodzących od szybko obracających się gwiazd neutronowych, znanych także jako pulsary. Naukowcy uważają, że niektóre z pulsarów nie są idealnie sferyczne, w związku z czym powinny emitować charakterystyczne fale grawitacyjne, które LIGO i GEO 600 bedą wykrywać w nadchodzących miesiącach.
Osobą odpowiedzialną za rozwój projektu Einstein@home jest Bruce Allen z grupy Współpracy Naukowej LIGO (LSC - LIGO Scientific Collaboration) na Uniwersytecie Wisconsin - Milwaukee (UWM).
Einstein@home jest niedużą, jedną z wielu części programu naukowego LSC. Został zaprojektowany jako projekt przetwarzania rozproszonego, co znaczy, że do poszukiwania pulsarów wykorzystuje czas komputerów osobistych użyczony przez ich użytkowników (takich jak Ty).
|
Mgławica Krab sfotografowana przez Chandra - orbitalne obserwatorium promieni rentgenowskich. W jej wnętrzu znajduje się pulsar, będacy pozostałością po gwieździe supernowej, której eksplozja dała początek mgławicy.
|
GEO 600 to obserwatorium fal grawitacyjnych zlokalizowane pod Hanowerem w Niemczech, zbudowane w międzynarodowej współpracy naukowców z Wielkiej Brytani i Niemiec. LIGO składa się z dwóch laboratoriów w USA. Jedno jest zlokalizowane w Livingston w stanie Luizjana, drugie w Hanford w stanie Waszyngton.
Wszystkie trzy laboratoria mierzą zmarszczki w osnowie czasoprzestrzeni, zwane falami grawitacyjnymi. Fale te są wykrywane przy pomocy par prostopadłych promieni laserowych umieszczonych w każdym z tych laboratoriów.
Widok lotniczy laboratorium LIGO w Livingston
Dzięki uprzejmości LIGO
|
Widok lotniczy laboratorium LIGO w Hanford
Dzięki uprzejmości LIGO
|
|
Gdy fala grawitacyjna przemieszcza się w pobliżu laboratorium, może ona nieznacznie zmienić długość toru promienia lasera. Naukowcy z GEO 600 i LIGO obserwują fale grawitacyjne porównując te zmiany w długościach torów promieni. Dłuższy tor laserowy oznacza większą czułość. Promień lasera podróżuje pomiędzy parami luster, oddalonymi od siebie o 600 metrów w laboratorium GEO 600 i o cztery kilometry w laboratoriach LIGO. Dzięki temu, urządzenia te są niezwykle czułe. Teoretycznie laboratoria LIGO powinny być w stanie wykryć zmiany w długości promienia laserowego rzędu jednej milionowej średnicy atomu wodoru.
|
Ustawianie luster w laboratorium LIGO w Hanford w stanie Waszyngton.
Dzięki uprzejmości LIGO
|
Dzięki uprzejmości LIGO
|
Fale grawitacyjne są niczym zmarszczki w osnowie czasu i przestrzeni, wytwarzane przez takie zdarzenia w naszej galaktyce i w całym wszechświecie, jak zderzenia czarnych dziur, fale uderzeniowe z jąder eksplodujących gwiazd supernowych i wirujące pulsary. Te zmarszczki podróżują przez czasoprzestrzeń w kierunku Ziemi, niosąc ze sobą informacje o swoich źródłach oraz nieocenione wskazówki odnośnie natury grawitacji.
|
Albert Einstein przewidział istnienie fal grawitacyjnych w swojej ogólnej teorii względności, ale dopiero teraz, w 21. wieku, technologia rozwinęła się na tyle, aby naukowcy mogli je wykrywać i badać. Mimo że fale grawitacyjne nie zostały dotąd zaobserwowane w sposób bezpośredni, ich wpływ na układ podwójny pulsarów (dwie gwiazdy neutronowe orbitujące wokół wspólnego środka masy) został dokładnie zmierzony, a wyniki zgodziły się z wcześniejszymi przewidywaniami. Za badania w tej dziedzinie Joseph Taylor i Russel Hulse zostali nagrodzeni w 1993 roku nagrodą Nobla w dziedzinie fizyki.
Einstein@home wykorzystuje czas komputerów osobistych użyczony przez ich użytkowników (takich jak Ty), do analizy danych z LIGO. Wszystko co musisz zrobić, to zainstalować na swoim komputerze nieduży program - wygaszacz ekranu. Program automatycznie ściągnie niedużą porcję spośród olbrzymiej ilości danych zarejestrowanych przez LIGO. Gdy Twój komputer nie będzie zajęty niczym innym, będzie analizował pobrane dane, a wyniki odeśle do naukowców w LIGO. Wygaszacz ekranu działa jedynie wtedy, gdy nie używasz komputera lub kiedy samodzielnie go włączysz. Einstein@home w żaden sposób nie wpłynie na wydajność Twojego komputera.
Przy uruchamianiu projektu Einstein@home mamy szczęście korzystać z pomocy Davida Andersona, jednego z twórców SETI@home. Jest to rewolucyjny projekt przetwarzania rozproszonego, w którym dane zarejestrowane przez radioteleskop w Arecibo są przeszukiwane pod kątem sygnałów mogących pochodzić od pozaziemskich form życia. Całkowita moc obliczeniowa oddana do użytku SETI@home przekracza możliwości jakiegokolwiek zbudowanego dotychczas superkomputera.
|
Wizualizacja Einstein@home przedstawia obracającą się sferę gwiazd z zaznaczonymi na niej gwiazdozbiorami, pulsarami i pozostałościami po supernowych. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej.
|
Wizualizacja Einstein@home.
|
Przygotowano aplikacje dla systemów operacyjnych Linux, Windows i dla komputerów Macintosh.
- Zarejestruj się w projekcie!
- Zachęć do uczestnictwa krewnych i przyjaciół.
- Załóż drużynę (lub dołącz do istniejącej, takiej jak BOINC@Poland)
- Nie zapominaj - Einstein@home to prawdziwa i ważna przygoda z nauką przeznaczona dla zwykłych ludzi!
Zarejestruj się!
|
